يوسف بن محمد بن يوسف الطبيب الهروي

97

طب يوسفى ( جامع الفوائد ) ( فارسى )

زنانست كثرت الطمث كثرت الطمث يعنى بسيار آمدن حيض چون از غلبه خون بود علامتش سرخى چشم و پرى ركها است و چون از رقت خون باشد سرعت خروج دم و مائل بودن وى بر ردى رباعيه در كثرت طمث چون بود حمرت عين * چيزى نبود چو فصد و شد ثديين يا رقت دم مغلظّش كرندى * بسيار شود سيل دم و كردد شين شدّ بستن است و ثدى پستان و مغلظه چيزى كه ماده را غليظ كرداند چون هريسه و كوشت كاو احتباس الطمث يعنى بسته شدن خون حيض چون از افراط سمن بود علامتش وجود سبب است و چون از سده باشد كه سببش بلغم بود علامتش سستى اعضاء و دير جستن نبض و بىرنكى قاروره است رباعيه چون حيض شود بسته ز افراط سمن * بايد كه كنى بجوع تهزيل بدن از سده اكر بود پى تفتيحش * ميده رهفتحات در سرّ و علن سمن فربهى است و تهزيل لاغر كردانيدن و مفتّح چيزى را كويند كه دفع كند ماده را كه سبب سدّه شده چون كرفس و كاسنى رتق رتق يعنى پرده كه بر دهن فرج حادث كردد و مانع جماع شود رباعيه هركه زرتق ناتوان كردد زن * مردش نتواند كه شود ضربت زن